Laadverlies bij een elektrische auto laden: zo reken je je echte kosten

Er is iets wat veel eigenaren van elektrische auto's over het hoofd zien als ze hun laadkosten berekenen: niet elke kilowattuur die je "inlaadt" komt ook echt in je accu terecht. Dit klinkt misschien als een technisch detail, maar het maakt best een verschil als je serieus wilt rekenen met je laadkosten, bijvoorbeeld om de terugverdientijd van je laadpaal te bepalen of om thuisladen eerlijk te vergelijken met publiek laden.

Toen ik de maandelijkse laadkosten voor ons gezin van vier in kaart probeerde te brengen, keek ik in eerste instantie alleen naar wat de boordcomputer van de auto aangaf. Ik dacht dat ik precies wist wat een volle accu kostte, totdat ik de data uit de laadpaal naast mijn daadwerkelijke energieverbruik legde. Er ontbrak stroom. Het bleek geen rekenfout te zijn, maar een heel normaal natuurkundig principe: laadverlies.

Wat is laadverlies precies?

Laadverlies is het verschil tussen de stroom die uit je stopcontact of laadpaal wordt getrokken en de energie die uiteindelijk daadwerkelijk in je batterij belandt. Bij het opladen van een elektrische auto gaat er altijd een deel van de stroom verloren in de vorm van warmte. Dit gebeurt in de laadkabel, in de omvormer van de auto en in de elektronica die de batterij beheert — overal waar stroom van wisselstroom naar gelijkstroom wordt omgezet en waar elektronica actief moet sturen, gaat een deel verloren.

Bij normaal thuisladen op wisselstroom ligt dit verlies al snel tussen de tien en twintig procent. Laad je op bij extremere temperaturen, of gebruik je een hele lange of te dunne laadkabel, dan kan dat percentage nog iets verder oplopen. Ook de laadsnelheid speelt mee: sneller laden genereert meer warmte, en dus relatief meer verlies dan een rustige, langzame laadsessie 's nachts.

Hoe je de echte kosten berekent

Om inzicht te krijgen in wat je nu echt betaalt, maken we een korte rekensom. Stel je voor: je laadt 's nachts 30 kWh in vanuit de meterkast, en jouw dynamische all-in uurprijs is op dat moment 10 cent per kWh. Op papier betaal je dan 3 euro voor deze laadsessie. Maar heeft jouw auto een gemiddeld laadverlies van 15 procent, dan is van die 30 kWh maar 25,5 kWh daadwerkelijk in je batterij opgeslagen — de overige 4,5 kWh is simpelweg in warmte opgegaan.

Je hebt dus 3 euro betaald voor 25,5 bruikbare kilowatturen. Reken je dit terug — 3 euro gedeeld door 25,5 kWh — dan betaalde je in werkelijkheid geen 10 cent, maar afgerond bijna 12 cent per bruikbare kWh. Op jaarbasis, bij pakweg 10.000 tot 15.000 kilometer, kan dat verschil oplopen tot enkele tientjes die je anders over het hoofd ziet in je berekeningen.

Waarom dit meer is dan een technisch detail

Voor je dagelijkse planning maakt dit verschil misschien weinig uit — de goedkoopste uren blijven immers de goedkoopste uren, ongeacht het laadverlies. Maar wil je thuisladen eerlijk vergelijken met de tarieven van een publieke laadpaal in de straat? Of probeer je de terugverdientijd van je eigen slimme laadpaal nauwkeurig te berekenen? Dan is het verstandig om dit verlies standaard in je berekeningen mee te nemen, zodat je jezelf niet rijker rekent dan je in werkelijkheid bent.

Een praktische vuistregel

Maak het jezelf niet te moeilijk met complexe formules voor elke afzonderlijke laadsessie. Reken bij snelle berekeningen simpelweg met een gemiddeld laadverlies van 10 tot 15 procent, dan ben je zeker dat je niet te optimistisch bent over je echte laadkosten. Houd er rekening mee dat bij koud weer, zeker als het buiten kouder is dan vijf graden, het verlies nog iets hoger uitvalt, omdat de batterij dan vaak extra verwarmd moet worden tijdens het laden om efficiënt te kunnen opladen.

Wat dit betekent voor je jaarlijkse laadbudget

Rijd je gemiddeld 15.000 kilometer per jaar en verbruikt je auto ongeveer 18 kWh per 100 kilometer, dan laad je op jaarbasis zo'n 2.700 kWh in vanuit de meterkast. Bij 15 procent laadverlies betekent dat dat er in werkelijkheid slechts 2.295 kWh in je batterij belandt, terwijl je wel voor alle 2.700 kWh betaalt. Als je je jaarbudget voor laden baseert op de kale verbruikscijfers van je auto, kom je dus stelselmatig een stukje tekort. Door dat verlies vooraf in je begroting mee te nemen, voorkom je dat je aan het einde van het jaar verrast wordt door een hogere rekening dan verwacht.

Hoe laadsnelheid het verlies beïnvloedt

Niet elk laadvermogen genereert evenveel verlies. Laad je heel langzaam, bijvoorbeeld met een gewoon stopcontact op 2,3 kW, dan is het rendement doorgaans iets hoger dan bij snel thuisladen op 11 of 22 kW, simpelweg omdat er minder warmte in korte tijd wordt gegenereerd. Bij snelladers onderweg, die met veel hogere vermogens werken, loopt het verlies juist weer op, soms tot boven de 20 procent, vooral als de batterij al warm is van eerdere kilometers. Voor je dagelijkse thuislaadroutine hoef je hier niet actief op te sturen, maar het verklaart wel waarom een snelle laadbeurt onderweg in verhouding iets minder efficiënt is dan een rustige nachtsessie thuis.

Waarom fabrikanten dit zelden expliciet vermelden

Je zult in de specificaties van je auto zelden een concreet laadverliespercentage terugvinden, simpelweg omdat het sterk varieert per rit, temperatuur en laadgedrag, en fabrikanten liever niet met een enkel getal naar buiten komen dat in de praktijk toch afwijkt. Onafhankelijke tests en gebruikersfora geven vaak een realistischer beeld dan de officiële documentatie, en het is de moeite waard om voor jouw specifieke merk en model even te zoeken naar ervaringen van andere eigenaren, zeker als je de terugverdientijd van een laadpaal nauwkeurig wilt doorrekenen.

Wat kun je nu doen?

Gebruik de pagina Auto thuis laden vandaag en zoek de goedkoopste laadblokken, zodat zelfs na verlies de kosten voor een volle accu prettig laag blijven. Lees de gids over Stressvrij je auto opladen voor vertrek om praktischer te plannen, zodat je altijd genoeg bruikbare stroom in de accu hebt zitten, en vergelijk de echte kosten via Publiek laden versus thuis laden — laadverlies speelt namelijk ook bij publieke palen een rol. Zet onze gratis Telegram bot aan. Je krijgt dan van mij automatisch een seintje als de stroom gunstig geprijsd is, zodat het laden ook na deze verliescorrectie nog steeds uiterst voordelig is.

Houd jij al bewust rekening met laadverlies in je berekeningen, of reken je tot nu toe gewoon met de bruto-stroom uit de app? Ik ben erg benieuwd hoe jij dit aanpakt. Deel je methode of vragen in de Stroomwekker Telegram groep!

Let op: Het exacte verliespercentage verschilt sterk per merk en type auto, de laadpaal, de temperatuur en de gekozen laadsnelheid.